Opisywany przypadek dotyczy polskiej spółki z sektora IT, która w ramach globalnej transakcji sprzedaży produktu technologicznego dokonała transferu części personelu do niezależnego usługodawcy.
Tło biznesowe
Polska spółka świadcząca usługi IT na zlecenie swojej spółki matki z siedzibą w USA realizowała prace nad rozwojem określonych produktów technologicznych (w tym: nad produktem A). Prace związane z projektem A były częścią globalnej strategii grupy kapitałowej. W momencie, gdy inna międzynarodowa grupa kapitałowa zdecydowała się na zakup produktu A, jednym z warunków transakcji było przejęcie zespołu programistów i podwykonawców, którzy byli zaangażowani w rozwój rozwiązania (w poszczególnych spółkach w różnych krajach grupy kapitałowej).
W efekcie, spółka w Polsce dokonała transferu pracowników do zewnętrznej spółki (podmiotu trzeciego) na podstawie przepisów Kodeksu pracy, a współpraca z podwykonawcami (B2B) została zakończona i kontynuowana przez nabywcę produktu. Alternatywą dla spółki byłoby rozwiązanie umów z pracownikami i zakończenie prac nad projektem A, co było ekonomicznie i organizacyjnie nieuzasadnione.
Przeprowadzona analiza miała na celu potwierdzenie, czy transfer personelu należy uznać za restrukturyzację w rozumieniu polskich przepisów o cenach transferowych, a także, czy w tej sytuacji należne byłoby spółce z tego tytułu (tzw. exit fee).
Definicja restrukturyzacji według Wytycznych OECD i polskich przepisów TP
Wg wytycznych OECD (rozdział IX) restrukturyzacja oznacza reorganizację transgranicznych relacji gospodarczych pomiędzy podmiotami powiązanymi, zwykle obejmującą relokację funkcji, aktywów lub ryzyk oraz potencjału do generowania zysku. Z kolei polskie przepisy w zakresie cen transferowych (§ 2 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie TP) w kontekście reorganizacji, wymagają łącznego spełnienia dwóch warunków:
- istotnej zmiany relacji handlowych lub finansowych, oraz
- przeniesienia funkcji, aktywów lub ryzyk pomiędzy podmiotami powiązanymi, skutkującego zmianą EBIT o co najmniej 20% przewidywanego średniorocznego EBIT w tym samym okresie, gdyby nie dokonano przeniesienia.
Analiza transferu pod kątem restrukturyzacji
Analiza zawartej transakcji pod kątem restrukturyzacji wymagała prac nad kilkoma elementami.
-
Charakter powiązań pomiędzy podmiotami
Transfer personelu nastąpił formalnie pomiędzy podmiotami niepowiązanymi (spółka polska → niezależny podmiot). Jednak warunki transferu ustalone zostały przez centrale dwóch grup kapitałowych, co wymagało traktowania transakcji jako potencjalnie kontrolowanej (na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 6 CIT).
-
Zmiana relacji handlowych i finansowych
W wyniku ustaleń pomiędzy grupami kapitałowymi, spółka była zobowiązana do rozwiązania umów z personelem zaangażowanym w projekt A. Decyzja ta wynikała z warunków narzuconych przez nabywcę produktu (niezależnej grupy) i należy ją uznać za biznesowo uzasadnioną. Zmiana relacji w odniesieniu do tej transakcji miała charakter jednorazowy i wynikała z zakończenia konkretnego projektu.
-
Przeniesienie funkcji, aktywów i ryzyk
W ramach analizowanej transakcji przeniesiono pracowników polskiej spółki i umowy z kontrahentami, ale należy również pamiętać, że:
- spółka nie mogła kontynuować prac nad projektem A, ani zatrudnienia tych osób,
- nie nastąpiło przeniesienie funkcji ani ryzyk – spółka nadal działała jako usługodawca na zlecenie,
- nie doszło do realokacji potencjału do generowania zysku, ponieważ personel pracujący nad projektem A nie mógł zostać wykorzystany do wsparcia przy innych projektach.
W ramach transferu nie doszło zatem do przeniesienia istotnych funkcji i ryzyk, ani potencjału do generowania zysku.
-
Wpływ na wynik EBIT
Ponieważ warunek przeniesienia istotnych funkcji/ryzyk nie został spełniony, analiza wpływu na wynik EBIT była niezasadna. Dodatkowo, zgodnie z przewidywaniami, transfer personelu nie powodowałby zmiany wyniku EBIT spółki o więcej niż 20%.
Podsumowanie
Analizowany transfer personelu nie spełnił definicji restrukturyzacji w rozumieniu polskich przepisów o cenach transferowych, ani Wytycznych OECD. Model biznesowy spółki nie uległ zmianie, nadal pełni ona funkcję podmiotu o ograniczonym ryzyku, rozliczanego na podstawie metody „koszt plus”. W konsekwencji nie powstała podstawa do naliczenia wynagrodzenia za restrukturyzację (exit fee).
Należy pamiętać, że w transakcje związane z transferem personelu nie zawsze oznaczają spełnienie definicji restrukturyzacji – każdy przypadek wymaga zatem indywidualnej analizy.