Jakub Czerski
Jakub Czerski Konsultant

Bywały martwe przepisy, ale NSA uśmiercił cały podatek

Spread the love

Po ostatnim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnicy przecierali oczy ze zdziwienia. W orzeczeniu z dnia 6 czerwca 2018 r. (sygn. akt II FSK 1525-1526/16) sąd rozstrzygnął, iż obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn nie obejmuje podatników, którzy otrzymali spadek bądź darowiznę, względem której darczyńca nadał konkretne polecenie – zrealizowane przez obdarowanego.

Przedmiotowe orzeczenie rozstrzygało zasadność zastosowania art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W świetle tej regulacji, jeżeli osoba obdarowana została obciążona obowiązkiem wykonania polecenia, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku, darowizny, zapisu zwykłego lub windykacyjnego, o ile polecenie zostało wykonane. Zanim sprawa trafiła przed NSA, w analizowanej sprawie wypowiedziało się Ministerstwo Finansów oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny. W ocenie obydwu organów, polecenie sformułowane przez darczyńcę doprowadza do zmniejszenia podstawy opodatkowania tylko w sytuacji, gdy w wyniku zrealizowania polecenia obciążało ono majątek obdarowanego. Innymi słowy – zdaniem Ministerstwa oraz sądu I instancji – zwolnienie z opodatkowania znajdzie zastosowanie, o ile polecenie darczyńcy doprowadzi do uszczuplenia majątku obdarowanego (np. darowizna ma zostać przekazana osobie trzeciej).

Odmienne, rewolucyjne stanowisko zajął sąd kasacyjny. W ocenie NSA do zmniejszenia podstawy opodatkowania dochodzi przy spełnieniu wyłącznie dwóch konkretnych warunków: darowizna musi mieć sformułowane polecenie i musi ono zostać zrealizowane. A zatem, z opodatkowania wyłączone są nie tylko te darowizny, które obdarowany zobowiązany jest przekazać osobie trzeciej. NSA postawił sprawę jasno: polecenie w darowiźnie, ustanowione i zrealizowane na rzecz dowolnej osoby (nawet na rzecz samego obdarowanego czy darczyńcy), daje prawo do zmniejszenia podstawy opodatkowania.

Prawo i podatki | Archive

Komentarze (4)

    Uzyskałem następującą interpretację w informacji podatkowej:
    1) art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że podatkowi podlega nabycie praw majątkowych tytułem polecenia darczyńcy.
    2) po wykonaniu polecenia beneficjent powinien złożyć kolejną deklarację SD 3 i zapłacić podatek od otrzymania polecenia. Wychodzi więc na to samo, tylko zmienia się moment i tytuł opodatkowania

    Skąd więc ten tryumfalny tytuł „NSA uśmiercił cały podatek”
    Janusz

    Dziękuję za Pana komentarz. Proszę zwrócić uwagę, że w omawianym wyroku podatnik, który otrzymał darowiznę, był jednocześnie adresatem polecenia. Sąd przyznał rację podatnikowi, który powołując się na przepis art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, chciał obniżyć podstawę opodatkowania o wartość takiego polecenia. Rewolucyjny charakter wyroku bierze się stąd, iż wcześniej organy podatkowe stały na stanowisku, że obdarowany (darowizną) podatnik nie mógł być jednocześnie adresatem polecenia, które mogłoby dla niego stanowić ciężar darowizny. Jednak jak wynika z wyroku NSA, adresatem polecenia nie musi być osoba trzecia, a w wyniku realizacji polecenia nie musi dojść do rzeczywistego uszczuplenia majątku obdarowanego. W efekcie, jeśli cała darowizna zostałaby wydatkowana na spełnienie polecenia (zgodnie z jego treścią), obdarowany nie zapłaciłby podatku od spadków i darowizn.

    Nie rozumie:( niestety.
    Ok. Od spadkow i darowizn podatek nie zaplaci ale od polecenia juz bedzie trzeba zaplacic bo o tym podatku sad sie nie wypowiedzial.
    Poza tym narazie i tak nie wiadomo nic poki nie bedzie pisemnej interpretacji tak?
    Fakt byloby super bo gdzie to chodzic po urzedach jesli otrzymuje sie od ridzicow pieniadze… ale jakos trudno w to uwierzyc ze sie uda.

    Rozumiem Pani reakcję, jednakże analizując ten precedensowy wyrok NSA nasuwają się dokładnie takie, rewolucyjne wnioski – m.in. o braku konieczności informowania urzędu o otrzymanej darowiźnie, jeżeli pieniądze zostaną przekazane zgodnie z poleceniem darczyńcy.

    W zakresie opodatkowania samego polecenia sprawa nie jest do końca jasna. Zgodnie z przepisami, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie rzeczy tytułem polecenia darczyńcy, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jego wykonania. Wydaje się jednak, że nie w każdym przypadku takie polecenie będzie podlegało opodatkowaniu. Jeżeli bowiem obdarowany, realizując polecenie wyda otrzymane pieniądze na konkretny cel – np. tak jak w omawianym wyroku na zakup nieruchomości – to samo nabycie nieruchomości nastąpi już tytułem umowy sprzedaży, nie zaś tytułem polecenia, o którym mowa w ustawie. Można wówczas uznać, że pieniądze z darowizny zostały jedynie przekazane osobie trzeciej (sprzedawcy nieruchomości) i to ona teoretycznie byłaby zobowiązana do zapłaty podatku. Jednak taki wniosek jest dyskusyjny, bowiem przekazanie pieniędzy nastąpiło już w drodze transakcji sprzedaży, nie zaś polecenia.

    W przedmiotowym sporze NSA nie rozstrzygał kwestii opodatkowania samego polecenia, w związku z tym kwestia ta nie jest jednoznaczna.

    O kolejnych rozstrzygnięciach w zakresie instytucji darowizny z poleceniem, będziemy informowali na bieżąco na naszym blogu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze posty

Powiadom mnie o nowych wpisach z bloga